دانلود مطلب
حجم فایل : 312 کیلو بایت
دوره پس از زايمان (نفاس)
به 6 هفته اول پس از زايمان (زايمان طبيعي يا سزارين) دوره پس از زايمان يا نفاس مي گويند. در اين دوره به تدريج فيزيولوژي و ارگان هاي بدن مادر به حالت طبيعي قبل از بارداري بر مي گردند.
تغييرات رحم:
در انتهاي هفته 6-4 پس از زايمان رحم تقريبأ به اندازه قبل از بارداري مي رسد.
پس درد:
در چند روز اول پس از زايمان رحم كمي حساس است و در خانمهاي چندزا اغلب به فواصل زماني دچار انقباض مي شود. پس دردها معمولأ روز سوم پس از زايمان خفيف مي شوند.
ترشحات پس از زايمان:
3-2 روز اول پس از زايمان ترشحات قرمز رنگ و كاملأ خوني خارج مي شود.
بعد از هفته اول پس از زايمان ترشحات به رنگ صورتي يا قهوه اي روشن در مي آيند.
از 10 روز پس از زايمان تا معمولأ 4-3 هفته و حداكثر 6 هفته پس از زايمان ترشحات به رنگ سفيد يا سفيد مايل به زرد در مي آيند.

خونريزيهاي نامرتب، شديد و با فاصله كم در دوره پس از زايمان را جدي بگيريد

تغييرات هورموني:
در بيماران ديابتي نياز به انسولين پس از زايمان كاهش يافته و سطح قند خون ناشتا به خصوص در روزهاي 3-2 پس از زايمان كم مي شود.
در خانمهايي كه شير نمي دهند طي 8-6 هفته و در خانمهاي شيرده 18-2 ماه پس از زايمان قاعدگي آغاز مي شود.
تغييرات پستانها:
طي 4-3 روز اول پس از زايمان ، پستانها پر و سنگين و در لمس دردناك مي شوند كه اين حالت احتقان پستان نام دارد. اين امر به دليل پر خوني و تجمع شير ايجاد مي شود. مكيدن نوزاد، ماساژ پستان، كمپرس سرد، دوشيدن كمي شير قبل از شيردهي و استفاده از مسكن طبق دستور پزشك در رفع و تسكين اين حالت مؤثر است.در صورتي كه مادر به هر دليل به نوزاد شير نمي دهد بايد شير دوشيده شود.عدم تخليه پستانها مي تواند منجر به مشكلات جدي شود.
دستگاه ادراري:
به طور طبيعي در روزهاي 5-2 پس از زايمان دفع ادرار افزايش يافته و مايعات اضافي بدن خارج مي گردند.
در چند روز اول پس از زايمان، احتمال احتباس ادراري وجود دارد.اگر مادر تا 4 ساعت پس از زايمان با وجود احساس ادرار، توانائي دفع ادرار را نداشت حتمآً پرستار مربوطه را آگاه سازيد.
دستگاه گوارش:
پس از زايمان يبوست مختصر شايع است كه با مصرف مايعات ،غذاهاي پر فيبر، فعاليت و عدم مصرف غذاهاي نفاخ  مي توان از آن پيشگيري كرد.
تغييرات وزن:
بلافاصله پس از زايمان به دليل خروج جنين، جفت، مايع آمنيوتيك و خونريزي از رحم حدود kg6-5 از وزن مادر كاهش مي يابد. طي هفته اول پس از زايمان به علت دفع مايعات از طريق ادرار حدود kg3-2 ديگر از وزن مادر كم مي شود.
تغييرات پوستي:
به جز خطوط سفيد نقره اي رنگ (استريا) بقيه تغييرات پوستي به تدريج و به طور تقريبي به حالت قبل از بارداري برمي گردند.
بهداشت ناحيه تناسلي و مراقبت از بخيه هاي آن:
محل بخيه ها در زايمان طبيعي بايد تميز نگهداري شود. شستشوي ناحيه تناسلي بايد از جلو به عقب باشد و پس از هر بار دفع ادرار يا مدفوع با آب و صابون يا يك ضدعفوني كننده ضعيف(طبق توصيه پرستاران) شسته و خشك شود. بهتر است با سشوار يا نور لامپ خشك شود. در 24 ساعت اول پس از زايمان، استفاده از كمپرس سرد، درد و تورم محلبخيه ها را كاهش مي دهد. بعد از 24 ساعت كمپرس گرم و مرطوب در تسكين درد و ترميم ناحيه مؤثر است.
تغذيه:
پس از اتمام زايمان طبيعي مادر مي تواند رژيم مايعات را شروع كند ولي زمان شروع تغذيه براي مادراني كه سزارين شده اند بستگي به دستور پزشك دارد.
در روايات اسلامي خوردن خرما در دوره پس از زايمان توصيه شده است. از جمله در حديثي از حضرت علي(ع) نقل شده است كه به زنان بعد از تولد فرزند خرما بدهيد زيرا فرزند زيرك و بردبار مي شود.
از خوردن غذاهاي نفاخ در هفته اول پس از زايمان خودداري كنيد.
خارج شدن از تخت:
زمان خارج شدن از تخت مادراني كه سزارين شده اند بستگي به دستور پزشك و نوع بيهوشي دارد.پس از زايمان طبيعي نيز مادر بايد با دستور پزشك از بستر خارج شود خارج شدن از تخت بايد به آهستگي باشد. به اين صورت كه ابتدا 10-5 دقيقه روي تخت بنشيند سپس چند دقيقه پاهاي خود را آويزان كرده و به تدريج به كمك پرستار از تخت پائين بيايد و چند قدم راه برود. اين كار بايد چند بار در روز تكرار شود.
مقاربت:
پس از زايمان براي پيشگيري از عفونت رحم و ضمائم ( لوله هاي رحم) و خطر خونريزي توصيه مي شود حداقل 3-2 هفته و بهتر است 6 هفته از نزديكي خودداري شود.
ممكن است به دليل كاهش هورمونها مقاربت دردناك شود كه استفاده از پمادهاي واژينال توصيه مي شود.
تنظيم خانواده:
روش مناسب براي هر مادر با مادر ديگر متفاوت است. براي انتخاب بهترين روش با پزشك خود مشورت نمائيد.
تغييرات روحي رواني:
مادر در روزهاي دوم وسوم پس از زايمان از نظر روحي، افسرده و تحريك پذير است.به علاوه در دوهفته اول پس از زايمان مشكلات مادر به مانند پس دردها، خستگي، محروميت از خواب، حسادت فرزندان بزرگتر، مشكلات جنسي و ... به خصوص تغيير مهم زندگي مادر با تولد نوزاد و نيازها و مراقبتهاي لازم از او مي تواند سبب تغيير روحيه مادر و اضطراب او شود. در اين شرايط درك درست اين شرايط توسط همسر و اطرافيان بيشتر كمك را به مادر مي نمايد.
نظر اسلام نسبت به بهداشت احكام شرعي دوره پس از زايمان:
از زماني كه اولين جزء نوزاد از شكم مادر بيرون مي آيد هر خوني كه زن طي 10 روز مي بيند خون نفاس است.
خون نفاس حداقلي ندارد و ممكن است يك لحظه باشد ولي بيشتر از 10 روز نيست و اگر بعد از 10 روز خون ديد استحاضه است. تمام كارهايي كه بر حائض حرام است مانند نماز خواندن، روزه گرفتن، توقف در مسجد و رساندن جايي از بدن به خط قرآن بر نفساء نيز حرام است.

آدرس : سعادت آباد، سرو شرقي نرسيده به ميدان فرهنگ
تلفن : 21-22363312
Email : info@parsianhospital.ir
كميته آموزش و اعتبار بخشي

كد   020

مرداد 1391